Strategische economische belangen provincie Noord-Holland

Noord-Holland staat voor een fundamentele opgave: het maken van expliciete ruimtelijkeconomische keuzes in een context van toenemende schaarste, geopolitieke onzekerheid en veranderende economische verhoudingen. Niet alle economische activiteiten kunnen gelijktijdig worden gefaciliteerd. Dit vraagt om een gerichte afweging van welke activiteiten het meest bijdragen aan de strategische positie van Noord-Holland binnen Nederland en Europa. Daarbij komt dat de economie van Noord-Holland sterk internationaal verweven is. Dit biedt kansen, maar maakt de regio ook gevoelig voor geopolitieke spanningen en verstoringen in mondiale waardeketens. De roep om meer Europese strategische autonomie, weerbaarheid en leveringszekerheid heeft directe implicaties voor de inrichting van regionale economieën.

Onderzoeksaanpak
De centrale vraag in dit onderzoek luidt welke economische activiteiten voor Noord-Holland nu en in de toekomst van strategisch belang zijn voor Nederland in Europa. Deze vraag sluit aan bij een bredere beleidsontwikkeling waarin Europese en nationale agenda’s steeds sterker inzetten op strategische autonomie, weerbaarheid en concurrentiekracht.
Om deze vraag te beantwoorden is in dit onderzoek een ‘van buiten naar binnen’ benadering gekozen. In plaats van uit te gaan van de bestaande economische structuur van Noord-Holland, vormt de analyse van Europese en nationale beleidsprioriteiten het vertrekpunt. Vervolgens is onderzocht welke rol Noord-Holland speelt binnen 27 economische activiteiten die relateren aan deze Europese en nationale maatschappelijke opgaven en beleidsprioriteiten – en die daarmee als potentieel strategisch relevant zijn geïdentificeerd.
Om het strategisch belang van economische activiteiten in Noord-Holland te bepalen, is een analysekader ontwikkeld waarin twee perspectieven worden gecombineerd: het maatschappelijk belang van economische activiteiten en de systeempositie van Noord- Holland.
Het maatschappelijk belang is bepaald aan de hand van vier opgaven die centraal staan in Europees en nationaal beleid: toekomstig verdienvermogen, veiligheid en weerbaarheid,duurzaamheid en circulariteit, en gezondheid en welzijn. Per activiteit is beoordeeld in hoeverre deze zich in termen van reikwijdte en robuustheid verhoudt tot de opgaven.
De systeempositie beschrijft de rol die Noord-Holland vervult binnen bredere economische en technologische systemen. Deze positie wordt bepaald door de mate van specialisatie en concentratie, de complexiteit en het diversificatiepotentieel van activiteiten, en de mate van onafhankelijkheid en complementariteit ten opzichte van andere regio’s. Door beide dimensies te combineren ontstaat inzicht in waar Noord-Holland daadwerkelijk verschil kan maken.