Toekomst van het Nederlandse energiesysteem: ontwikkeling energie-intensieve industrie bepalend voor de energietransitie

Er is een breed besef dat de klimaatverandering die nu plaatsvindt mede het gevolg is van door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies. Ook weten we dat daaraan iets gedaan kan worden: broeikasgasemissies kunnen worden vermeden door fossiele brandstoffen te vervangen door hernieuwbare energie. Zo’n transitie is echter niet eenvoudig. Het vereist andere keuzes en gedrag van consumenten, bedrijven en overheid. Dit kost tijd en het roept weerstand op. Overheden hebben hierbij een belangrijke rol te spelen, nationaal en internationaal, maar ook regionaal en lokaal. Niet alleen door doelstellingen af te spreken, maar ook door te zorgen voor concreet en doelmatig beleid dat voor een langere periode duidelijkheid biedt. Met inzet van onder meer financiële prikkels (zoals subsidieverlening en het via heffingen opnemen van milieukosten in marktprijzen), het opleggen van verplichtingen, het wegnemen van barrières en het reguleren van de energiemarkt kan de overheid sturen op gewenst veranderingen, maar ook ongewenste uitkomsten tegengaan. Bij deze overheidssturing van de energietransitie is het belangrijk dat er een duidelijk beeld bestaat over hoe een toekomstig duurzaam energiesysteem er uit kan zien. Het gaat daarbij om vragen als: Hoe groot wordt de toekomstige energievraag en welke sectoren zijn daarbij bepalend? Hoeveel elektriciteit is er in de toekomst nodig en wat kan de bijdrage van kernenergie zijn naast elektriciteit uit wind en zon? Hoe kan de industrie verduurzamen en hoeveel elektriciteit, waterstof en biogrondstoffen is daarvoor nodig? Zullen nog fossiele energiebronnen worden gebruikt? Welke duurzame brandstoffen zijn er nodig voor lucht- en scheepvaart? Wordt het wegtransport volledig geëlektrificeerd of zullen ook waterstof en biobrandstoffen gebruikt worden? Hoe zullen huizen en ander gebouwen worden verwarmd: met warmtepompen, warmtenetten, groen gas of waterstof? Gaan door verduurzaming de kosten van het energiesysteem omhoog? Om antwoorden op deze vragen te krijgen kan met behulp van energiescenario’s de toekomst van het duurzame energiesysteem worden verkend én de mogelijke routes daar naar toe.