Techniek is belangrijk, maar het zijn mensen die het verschil maken : De relevantie van human factors in maritieme automatisering

Door de technologische innovatie in de laatste decennia worden meer en meer taken van de mens overgenomen door geautomatiseerde systemen en robots. Dat geldt ook voor taken waarbij het tot voor kort niet voor mogelijk leek dat ze volledig geautomatiseerd kunnen worden uitgevoerd, zoals het besturen van een auto of het varen van een schip. Veel van deze automatiseringstechnologie is ontwikkeld om de precisie, prestaties en efficiëntie van processen te verbeteren. Daarnaast was de verwachting dat door automatisering de werkdruk zou verminderen en opleidingseisen konden worden aangepast, omdat er minder werk voor operators zou overblijven. Ook zou het werk sterk vereenvoudigen. Het werd als technisch mogelijk beschouwd om autonome systemen te ontwikkelen die weinig, of zelfs geen enkele, menselijke betrokkenheid vergen en daarmee de kans op menselijke fouten verminderen of elimineren.
Het idee dat 'de machine' en 'de mens' twee gescheiden en onvergelijkbare werelden zouden zijn, heeft een eenzijdige technologische benadering van automatisering voortgebracht. Door te denken dat de efficiëntie van processen verbeterd kan worden door simpelweg taken van 'de mens' over te hevelen naar 'de machine', zijn er onverwachte problemen ontstaan in de bedien- en beheersprocessen van de geautomatiseerde systemen. Problemen in de interactie tussen mens en geautomatiseerd systeem hebben als effect dat het systeem onhandig te bedienen is (onhandige automatisering). Overdreven gezegd maakt onhandige automatisering makkelijke taken makkelijker en moeilijke taken moeilijker wanneer er problemen zijn. Het onvoldoende betrekken van menselijke factoren (human factors) bij het ontwerp van geautomatiseerde systemen is een fundamenteel probleem, dat zowel in de auto-industrie als in de maritieme sector een belangrijke oorzaak is van het ontstaan van ongelukken en riskante situaties.